In het Rijk van Nijmegen is tijdens de Tweede Wereldoorlog hevig gevochten. Vandaag de dag stuit je nog steeds op sporen van die strijd. In musea, maar ook subtiel en ingetogen daarbuiten. Dit jaar is het 80 jaar geleden dat Nederland bevrijd werd. Daar wordt in Nijmegen en de omliggende gemeentes uitgebreid bij stilgestaan. Bekijk op deze website wat er in de omgeving te doen en te zien is rondom het oorlogsthema.

 
Herdenking St. Stevenskerk, met een overweging door Arnon Grunberg

 
Herdenkingsconcert De Vereeniging (toegang gratis)

Het concert wordt verzorgd door het Nijmeegs Studentenorkest CMC en het Nijmeegse kamerkoor Mnemosyne. Samen met enkele solisten zullen zij het Requiem van Gabriel Fauré uitvoeren. Verder staat werk van Arvo Pärt (Cantus in Memoriam Benjamin Britten) en van Ralph Vaughn Williams (The lark ascending) op het programma.

 van Nijmegen en omgeving op deze site.

Lees hier de 

 met het thema Bevrijden en Herdenken mei 2025.

Laat je ook informeren over wat er te doen is rondom dit thema in het Rijk van Nijmegen via de website van 

De binnenstad van Nijmegen werd bijna volledig verwoest door het bombardement van 22 februari 1944. En nog verder door de slag om de Waalbrug tijdens operatie Market Garden in september van hetzelfde jaar. Nadat de puinhopen waren opgeruimd moest de binnenstad opnieuw gebouwd worden. Tussen 1945 en 1965 ontstond hier een totaal nieuwe stad.

De geschiedenis van die wederopbouw wordt vanaf 3 mei in zes Hema-etalages getoond. Het is de vierde expositie in een reeks van vijf van de Stichting Nijmegen Wederopbouwstad. De eerste etalage geeft een beeld van de stad na de oorlog, vóór de wederopbouw. Het puin van de verwoesting is opgeruimd. De stad is klaar om hersteld te worden. Daarnaast zijn er beelden van de feesten rond de bevrijding.

Al snel na het bombardement was er een discussie over de toekomst van de Nijmeegse binnenstad. Belangrijk uitgangspunt was de zogenaamde cityvorming: de binnenstad zou gevuld worden met winkels. Kleine bedrijfjes, werkplaatsen en ‘gewone’ woonhuizen kregen een nieuwe plek aan de rand van het centrum of erbuiten.

De ‘city’ moest goed toegankelijk zijn voor het vervoermiddel van
de toekomst: de auto. Er kwamen ruime straten, zoals de Augustijnenstraat en de Burchtstraat. Een groot plein, Plein 1944, moest dienst doen als evenemententerrein, als parkeerterrein en als overstapstation voor het openbaar vervoer.

In twee etalages worden beelden getoond van de wederopbouw van de stad in de periode 1945- 1965 en de specifieke kenmerken van de wederopbouwarchitectuur. Het duurde door gebrek aan geld en bouwmaterialen, en wet- en regelgeving tot 1950 voordat de wederopbouw goed op gang kwam. Maar daarna werd er dan ook binnen vijftien jaar een gloednieuw centrum gebouwd, onder de bezielende leiding van burgemeester Charles Hustinx. Zo kreeg Nijmegen een typisch wederopbouwcentrum, een voor Nederland unieke binnenstad met alle kenmerken van de weder
opbouw. Die worden in de etalages uitgebreid toegelicht.

De Stadsschouwburg en H&M (vroeger Peek & Cloppenburg) zijn iconische wederopbouwpanden, maar er zijn er veel meer. Eén van de etalages biedt een mooi overzicht van typische wederopbouwpanden. In de periode 1945-1965 is de binnenstad bovendien verfraaid met een keur aan kunstwerken, beelden, tegeltableaus en plastieken. Ook die krijgen aandacht.

Tevens is een QR-code geplaatst, waarmee een rondleiding kan worden gemaakt langs de wederopbouwkunstwerken in de binnenstad en vlak daarbuiten. De expositie ‘Nijmegen en de wederopbouw’ loopt tot oktober.

Wederopbouw in de Hema-etalages

Samen de vrijheid vieren op 5 mei in het Hunnerpark. Foto: Eveline van Elk

Om de vrijheid te vieren kun je ook dit jaar terecht bij het Bevrijdingsfestival, op maandag 5 mei in het Hunnerpark in Nijmegen. Op het programma staan onder meer de tegendraadse elektropop van Prins S. En De Geit en MEROL, de dansbare en eigenzinnige hiphop van Gotu Jim en Milolaathetlukken en aanstormend poptalent LUNA.

Op de Electronic Stage dans je de hele dag door met o.a. Dissolver (live), Rozie en Kara Okay.
Het 

 Nijmegen wordt georganiseerd door het 4&5 mei Comité Nijmegen en pop-podium Doornroosje.

De Tweede Wereldoorlog eindigde in Nederlands-Indië op 15 augustus met de capitulatie van Japan. Het Platform Indische Organisaties Nijmegen (PION) staat daar in augustus bij stil met een meerdaags programma.

Op vrijdag 15 augustus is er van 19.30 tot 21.00 uur een herdenkingsbijeenkomst in de Stevenskerk, gevolgd door een kranslegging. Zaterdag 16 augustus is er vanaf 13.00 uur het cultureel festival 

op en rond het Mariënburgplein. Het festival biedt een combinatie van herdenken en vieren, met muziek, film, dans en culturele tradities van verschillende Nederlands-Indische gemeenschappen.

Van 1 augustus tot 1 september is in het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis (Mariënburgkapel) de tentoonstelling ‘Familieportret’ te zien over de familie Stoltenborgh.

 het hele overzicht van het programma rondom Bevrijding en Herdenken.

Bevrijdingsfestival Hunnerpark

Op de Canadese Oorlogsbegraafplaats in Groesbeek liggen 2.618 militairen begraven die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gesneuveld, met name tijdens het Rijnlandoffensief in het voorjaar van 1945. De meeste gevallenen komen uit Canada, maar ook militairen uit het Verenigd Koninkrijk, Australië, Nieuw-Zeeland en andere geallieerde landen rusten hier. Het is het grootste ereveld van het Britse gemenebest in Nederland. Hier zijn ook de namen te vinden van 1012 vermiste militairen.

De stichting Faces to Graves beijvert zich sinds 2015 om de gesneuvelden een gezicht te geven en hun levensverhalen op te tekenen. Die zijn op naam terug te vinden in het digitale monument op de website van 

: www.facestograves.nl. Het gaat inmiddels om bijna 2.000 verhalen en foto's.
In de loop der tijd heeft genoemde stichting een enorm netwerk opgebouwd onder de veteranenorganisaties en nabestaanden van de gevallenen, met name in Canada. Nog zeer regelmatig ontvangt zij nieuwe foto’s en informatie. Andersom is Faces to Graves een vraagbaak geworden voor generaties nabestaanden.

zaterdag 26 april tot en met zondag 18 mei 

is op de Canadese Oorlogsbegraafplaats de foto-expositie 

 Bij een groot deel van de graven zijn dan portretten te zien van de gesneuvelde militairen die daar rusten. De begraafplaats ligt aan de Zevenheuvelenweg in Groesbeek.

Foto: Portretten bij de graven op de Canadese Oorlogsbegraafplaats. Foto: Eveline van Elk

Gezichten bij graven Canadese soldaten

Je vrij voelen tijdens het Kinderbevrijdingsfestival. Foto: Eveline van Elk


‘Vrijheid is voor iedereen.’ Dat is het motto van het programma van Lindenberg Cultuurhuis in het kader van ’80 jaar vrijheid’. Door de Tweede Wereldoorlog delen we met elkaar het historisch besef wat het betekent om niet vrij te zijn. Maar wat betekent het om nu vluchteling of nieuwkomer te zijn, om jezelf niet te kunnen zijn of niet geaccepteerd te worden om je geloof of meningsovertuiging?



Cultuur biedt de mogelijkheden om met elkaar in gesprek te gaan over vrijheid. Over dilemma’s en overtuigingen, en hoe elkaar de ruimte en vrijheid te bieden om eigen afwegingen te maken met respect voor elkaar.
Het programma van Lindenberg Cultuurhuis voor 4 en 5 mei:

Het woord is aan de woordkunstenaars. Met woorden en liedjes die de bezoekers mee terugnemen naar de jaren ’40-’45 staan de artiesten tijdens 

 stil bij 80 jaar vrijheid en reflecteren op strijd en (on)vrijheid in de wereld van vandaag de dag. Met Aafke van Pelt, Moni Zwitserloot, Nora van Dam, Rik Luijmes, Wout Waanders, Daniël van der Duim, Qader Shafiq en presentatie door Thijs Kersten.

Zondag 4 mei 2025, 21.00 uur, entree € 7,50 regulier, € 5,- voor studenten.

, speciaal voor kinderen van 3 tot 12 jaar, wordt gevierd dat we leven in een vrij land. Dat gebeurt met feestelijke activiteiten, zoals voorstellingen, workshops en muziek. Kom jij met ons mee feesten?

Maandag 5 mei, 13.00 uur, per activiteit: gratis/€ 2,-/€ 3,-.

Het Informatiecentrum WO2 Nijmegen, dat aan De Lindenberg grenst, sluit aan bij het Kinderbevrijdingsfestival met een spio­nagetraining voor kinderen. Ze moeten raadsels oplossen en geheimschrift ontcijferen om een ‘spionagecertificaat’ te behalen.

Maandag 5 mei, 10.00-17.00 uur, entree gratis.

Op maandag 5 mei worden overal in Nederland ‘Vrijheidsmaaltijden’ gehouden. Hoe meer vrijheidsmaaltijden, hoe meer mensen elkaar ontmoeten, hoe meer verhalen gedeeld worden en onbekenden veranderen in bekenden. De Lindenberg organiseert een vrijheidsmaaltijd in Lindenberg Aldenhof voor de buurtbewoners en deelt ‘vrijheidssoep’ uit in diverse Nijmeegse wijken, in samenwerking met Bindkracht10.

 het hele programma rondom Bevrijding en Herdenken.

LIBERATION 4-5 MAY PROGRAM

Nijmegen commemoration program

Deepening

Reconstruction in the Hema shop windows

Liberation Festival Hunnerpark

Faces at graves of Canadian soldiers

De Lindenberg: freedom for everyone